Orkiestra Dęta

ORKIESTRA DĘTA W GODZIANOWIE – HISTORIA I DZIAŁALNOŚĆ

 

Inicjatorem Dętej Orkiestry w Godzianowie w 1909 roku był Piotr Puczyński, miejscowy organista. Pomysł został poparty przez proboszcza Henryka Szpondrowskiego. Pierwszy instrument członkowie orkiestry zakupili za własne pieniądze. Muzykami pionierami orkiestry byli: Józef Kroc, Stanisław mozga, Michał Tuka, Franciszek Jagielski, Franciszek Jagiełło, Piotr Farej, Jan Murgrabia, Piotr Murgrabia, Wincenty Jankiewicz, Józef Dura i Franciszek Trojan. ? wszyscy to mieszkańcy Godzinowa. W orkiestrze muzykowali również mieszkańcy innych wsi: Zapad (Franciszek Bartosik, Antoni Dura, Franciszek Dura, Jan Krupa, Józef Majcher  i Józef Podkoń), Kawęczyna (Piotr Lipieński, Stanisław Mankowicz, Piotr Mankowicz) oraz Byczek.
Orkiestra powstała przy kościele, dlatego początkowo grała tylko w czasie nabożeństw. Jednak wkrótce muzycy opracowali nowy repertuar, który pozwolił im  grać dla szerszej publiczności. Grali na różnych imprezach kulturalnych  i towarzyskich. Muzycy orkiestry wzięli udział w pielgrzymce do Częstochowy w 1912 roku i do Miedniewic Klasztornych w 1914 roku. W 1912 roku orkiestra wybrała się na pieszą wycieczkę do Mirosławia (powiat kutnowski). Drogę liczącą 50 km grupa 15 osobowa przeszła pieszo, grając na trasie przemarszu. Wzbudzała podziw w wioskach na trasie swojej wędrówki.    Do początku I wojny światowej orkiestra podnosiła swój poziom artystyczny. Stała się znana w całej okolicy i cieszyła się  powszechnym uznaniem. Uformowanie frontu na Rawce i okupacja niemiecka wstrzymała działalność kulturalną.
 
Tradycją przedwojenna było granie po niedzielnej Mszy św. przed kościołem. Okupacja niemiecka zakończyła tę tradycję, a Niemcy na początku wojny właśnie po niedzielnym muzykowaniu, zabrali cześć instrumentów. Resztę instrumentów udało się ukryć. Okupanci kilkakrotnie dopytywali księdza proboszcza o to co się dzieje z orkiestrą i gdzie są instrumenty. Niemcy mieli własną wojskową orkiestrę, która wzorem godzianowskiej zagrała paradę przed kościołem, ale mieszkańcy w sposób ostentacyjny jej nie słuchali. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, orkiestra wznowiła działalność.
 
Po wojnie kolejnym dyrygentem był Jan Łapiński. W tym okresie nastąpiła ważna zmiana w działalności orkiestry, gdyż została ona włączona do miejscowej straży pożarnej. Zespół się ciągle rozrastał ,nie brakowało nowych, chętnych osób do grania. Do orkiestry przychodzili zarówno ludzie młodzi, jak i starsi. Kolejny proboszcz Teofil Plackowski był również miłośnikiem orkiestry i przekazywał spore sumy pieniędzy na zakup nowych instrumentów. W okresie międzywojennym sława godzianowskich muzyków ugruntowała się na dobre. Grali na zabawach w okolicznych wioskach, na weselach i przede wszystkim na uroczystościach w   kościele.
 
W 1929 roku zagrali na Powszechnej Wystawie Krajowej w Poznaniu z okazji 10-lecia rozwoju niepodległej Polski. Natomiast w 1930 roku pojechali do Warszawy na manifestację polityczną, zorganizowaną przez ludowców i działaczy ?Centrolewu?, protestujących przeciw aresztowaniu liderów chłopskich. Orkiestra przez pewien czas szła na czele pochodu i grała. Zgromadzenie zostało rozgonione przez szarżę policji konnej i muzycy z orkiestry musieli niezwłocznie wrócić do Godzinowa.
 
We wrześniu 1939 roku do Godzinowa ponownie ?zawitali? Niemcy. Członkowie orkiestry pamiętając kradzież instrumentów w czasie poprzedniej wojny, teraz w porę ukryli wszystko. Na okres okupacji działalność orkiestry została zawieszona. Niemal natychmiast po zakończeniu wojny, we wrześniu 1945 roku, na zebraniu koła ?Wici? podjęto decyzję o odwieszeniu działalności orkiestry. Jeszcze w czasie okupacji zamieszkał w Godzianowie wojskowy kapelmistrz Stefan Denisiuk i to właśnie jego poproszono o  ponowne zorganizowanie grupy muzyków. Stefan Denisiuk z zapałem wziął się do pracy i pod jego batutą orkiestra powróciła do swojej świetności. Dyrygent jest do tej pory wspominany jako osoba, która nadał orkiestrze nowy charakter. Po roku prób i wspólnego grania wykształciła się grupa muzyków grających na dobrym poziomie. W pierwszych latach po wojnie orkiestra była finansowana przez koło ?Wici?.
 
W 1948 roku powstało wiejskie ognisko muzyczne. Placówka zasiliła orkiestrę młodymi muzykami. Orkiestra występowała na różnych uroczystościach w Skierniewicach, Tomaszowie Mazowieckim, Piotrkowie Trybunalskim, Łodzi i Warszawie. Uczestniczyła w wojewódzkich eliminacjach orkiestr dętych, gdzie często zajmowała czołowe miejsca. Przemiany polityczno-społeczne w naszym kraju, szczególnie w latach 50, miały także wpływ na orkiestrę. Zaczyna się czas, który sprzyja odejściu od tego co autentyczne. Względy polityczne stały się najważniejsze dla wielkich działań, także w kwestii rozwoju kultury,  to głosiła oficjalna propaganda. W praktyce nie służyło to rozwojowi kultury. Orkiestra w Godzianowie zaczęła przeżywać regres, który objawił się brakiem chętnych do grania. Przez wiele lat orkiestra liczyła kilkanaście osób, z tendencją do spadku. W roku 1960 przypadała 50 rocznica istnienia grupy. Muzycy dali godzinny koncert, a w darze otrzymali instrument. Rocznica zapisała się mile w ich pamięci i świadczyła o sympatii, jaką darzyli członkowie orkiestry Piotra Puczyńskiego, założyciela orkiestr. Zebrali pieniądze i wraz z listem pochwalnym zawieźli je twórcy orkiestry. W tym czasie Piotr Puczyński był już staruszkiem przykutym do łóżka.
 
    W 1972 roku opiekę nad orkiestrą ponownie roztoczyła miejscowa OSP i oficjalnie została orkiestrą strażacką. Od tamtej pory występowali w mundurach OSP. Jeszcze  przed tym wydarzeniem umarł Piotr Denisiuk, wielce zasłużony dyrygent orkiestry. Batutę po nim przejął wychowanek Denisiuka, Teofil Jagielski. Na jesieni 1981 roku Teofilowi Jagielskiemu udało się, po raz pierwszy od wielu lat  zwerbować kilkunastu młodych ludzi, którzy po pół roku prób muzycznych zostali włączeni do zespołu. Lata 80-te to kolejny okres rozkwitu orkiestry. Bierze ona udział w licznych uroczystościach nie tylko lokalnych. W latach 1985-86 zespołem kieruje Wiesław Pająk. Po min rolę dyrygenta przyjął Szczepan Bieszczad. W roku 1984 orkiestra została odznaczona odznaką ?Zasłużony dla Województwa Skierniewickiego?, z okazji 75-lecia istnienia orkiestry. W roku 1986 przy orkiestrze powstał zespół młodzików liczący 18 dzieci w wieku od 11 do 14 lat. Ostatnia okrągła rocznica, 90 lat działalności orkiestry, przypadała na 1998rok. W tym okresie dyrygentem orkiestry był Franciszek Jagielski. Prowadził on godzianowską orkiestrę z wielkim poświęceniem, zdobywając liczne nagrody i wyróżnienia na różnego rodzaju konkursach wojewódzkich.
 
    W 1999 roku prowadzenie orkiestry Franciszek Jagielski przekazał Sławomirowi Trochonowiczowi. Sławomir Trochonowicz studiował (1990 ? 1995) w Akademii Muzycznej im. F. Chopina w Warszawie. Ukończył też w 1996r Mistrzowskie Seminarium dla Dyrygentów pod kierunkiem prof. Erica Ericsona  w Rendsburgu w Niemczech. Przez 11 lat orkiestra Dęta z Godzianowa pod batutą Sławomira Trochonowicza  i przy wielkim zaangażowaniu Grzegorza Supery uczestniczyła w licznych konkursach dla orkiestr zdobywając wysokie miejsca. Uświetnia swoją nutą wszystkie imprezy kulturalne i kościelne w naszej gminie, jak również poza nią. Poziom artystyczny grupy jest bardzo wysoki. Powstała również dziewczęca grupa paradna, która uświetnia występy orkiestry. W tym roku godzianowska orkiestra brała udział w unijnym projekcie zorganizowanym przez fundację WIR ze Skierniewic. W ramach projektu muzycy odbyli cykl szkoleń z profesjonalnymi pedagogami z Akademii Muzycznej z Łodzi, zakupiono perkusję i opracowania utworów muzycznych. W ostatnich miesiącach orkiestra dała godzinny koncert na podsumowanie wspomnianego projektu. Występowała w Bolimowie podczas pikniku oraz wzięła udział w Przeglądzie Orkiestr Dętych Ziemi Mazowieckiej w Warszawie. Wszystkie występy są nagradzane gromkimi brawami zawsze licznie zgromadzonej publiczności.
 
W 2010 roku Orkiestra Dęta z Godzianowa  obchodziła jubileusz 100-lecia istnienia, a Sławomir Trochonowicz za działalność artystyczno-pedagogiczną na rzecz orkiestry został odznaczony brązowym i srebrnym medalem Za Zasługi dla Pożarnictwa oraz Odznaką Honorową ?Zasłużony dla Kultury Polskiej? ? odznaczenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Obecnie jest to Młodzieżowa Orkiestra Dęta, a 90% jej członków, to uczniowie lub absolwenci PSM I st. w Skierniewicach i jednocześnie mieszkańcy Gminy Godzianów.  Niektórzy z nich są już uczniami Szkół Muzycznych II st. w Skierniewicach i w Warszawie oraz studentami Akademii Muzycznych w Warszawie i Łodzi,  a swoje życie zawodowe pragną związać z muzyką.
 

3 MAJA_2012FOTO – 3 maja 2012